اوصل به خدا با «نماز شب»

اگر كسي بخواهد عزت لدني، آبروي لدني، قدرت لدني، علم لدني به اندازه خودش پيدا كند، بايد برود نزديك چشمه. اين راهش چي است؟ اين را وجود مبارك امام عسكري(ع) معين كرده و فرمود: يك سفري است. سفر با مركب قابل طي است، بدون وسيله نقليه آدم سفر طولاني را چه جور طي كند؟! فرمود: اين راه، راه طولاني است؛ اين سفر، سفر طولاني است. و بدون مركب نمي شود؛ مركبش هم (نماز شب) است. ان الوصول الي الله سفر لايدرك الا بامتطاء الليل. اين باب افتعال است؛ امتطأ يعني اخذ المطيه، «مطيه» يعني مركب.
«نماز شب»، عامل شناسائي گناه و پرهيز آسان از آن
فرمود: نماز شب يك مركب خوبي است پس سوار اين مركب بشويد، برويد. اگر بخواهيد عزيز بشويد، و گرامي بشويد، بايد از خيلي از چيزها صرف نظر كنيد. اگر زماني آدم، بيني اش بسته باشد؛ وقتي يك سلسله غذاهاي به حسب ظاهر شيرين را، شيريني را، ميوه هاي شيرين را مي بيند؛ طمع مي كند. اما وقتي شامه اش باز باشد، بوي بد اينها را مي شنود؛ اصلاً رغبت ندارد، آنوقت خودش را به زحمت نمي اندازد! دعوا روي ميوه هاي پوسيده نمي كند؛ براي اينكه شامه اش باز است، مي داند عاقبت، باز ماند اين مردار!! براي كسي ميوه نشد. اين باز بودن شامه، باز بودن بيني، باز بودن باصره، باز بودن سامعه همين است. در قرآن كريم فرمود: يك عده اي چشم شان بسته است. اعينهم في غطاء عن ذكري(1) اگر كسي يك بوي غذاي خوبي به مشامش برسد، اما چشمش بسته باشد؛ نداند كه اين آلوده است، نبيند آلوده است؛ آن را هوس مي كند! نماز شب، آدم را سميع مي كند، آدم را بصير مي كند، شامه باز به آدم مي دهد.
البته آن مراحل عاليه اش مخصوص انبياء و اولياء است، اما مراحل ابتدائي كه مشكل ما را حل بكند به ما مي رسد! وجود مبارك يعقوب(ع) به فاصله 80 فرسخ، با جمله اسميه و با تأكيد «ان» فرمود: من بوي يوسف و پيرهن مي شنوم. اني لأجد ريح يوسف لولا ان تفندون(2). ما حالا فاصله 80 فرسخ لازم نيست، همين فاصله 8 سانتي را كه بفهميم اين آقا كه اين زير ميزي را به ما داده، اين بد بوست؛ اين را كه مي توانيم بفهميم كه اين رانت خواري و رشوه خواري است.
اينكه ما به دام مي افتيم، براي اين است كه اين شامه بسته است، نمي دانيم اين بدبوست. وقتي شامه باز باشد، به آساني مي گذريم؛ خيلي آسان است. فرمود: اما من اعطي و اتقي. و صدق بالحسني. فسنيسره لليسري(3) خيلي به آساني از اين مردار مي گذرد و آبروي خودش را حفظ مي كند، آبروي خانواده اش راحفظ مي كند؛ عمري، 70-80 سال آبرومندانه او و خانواده هاي او، فرزندان او، نديده هاي او و نبيره هاي او هم محترمانه زندگي مي كنند. وجود مبارك امام عسكري فرمود: بدون «نماز شب» اين سفر سخت است. ان الوصول الي الله سفر لا يدرك الا بامتطاء الليل. مطيعه يعني مركب راهوار، انسان اگر سحر برخيزد، با خدايش گفتگو كند، خودش را به او بسپارد، از لغزش ها به بركت او مصون مي ماند؛ نه بيراهه مي رود، نه راه كسي را مي بندد.
لذائذ مأمنان در زندگي دنيوي و فاصله آن با لذائذ حيواني
كساني كه اين راه را طي مي كنند، به قدري از زندگي لذت مي برند كه هيچ كسي به اندازه آنها لذت نمي برد. شما مي بينيد بهترين و پاك ترين و گواراترين غذاهاي روي زمين مال حيوانات است! آن ماهي هائي كه در آب هاي زلال سيبري تربيت مي شود كه اينجاها پيدانمي شود، آن را گرگ و گراز دارد مي خورد! اين آهوهائي كه در اثر دوندگي و خوردن علف هاي خوب و تنفس در هواي آزاد، گوشت هاي لذيذ دارند؛ نصيب گرگ و گراز مي شود! اما اين گوشت هاي عادي نصيب ما مي شود. بهترين غذاها را آنها دارند مي خورند. اگر انسان با خوردن بخواهد به جائي برسد، آنها به جائي مي رسيدند. مگر آن ماهي هاي آب هاي زلال در اينجا پيدا مي شود! يا آن آهوها اينجا پيدا مي شود؟! آن تيهوها اينجا پيدا مي شود؟! اين خوراك درندگان پس ما براي چه جهنم برويم؟
الآن وقت ساختن است! فرمود: سوار شو تا آنها كه پياده رو اند به شما نرسند. لايدرك الا بامتطاء الليل. وقتي آدم مطيه داشت، مركب داشت، سواره رفت؛ كسي به دنبال او نمي تواند بيايد! دست اين راشي ها و رانت ده ها به او نمي رسد! الآن وقت ساختن است. بنابراين، همه اينها تفسير انسان به انسان است؛ نه به امور بيروني، كه به امور دروني؛ نه به امور اعتباري، كه به امور حقيقي.
سخنراني جوادي آملي (دام ظله العالي) در جلسه درس اخلاق به مناسبت سالروز ميلاد حضرت امام حسن عسكري(ع) در ديدار
با طلاب، فضلاء و دانشجويان- قم؛ فروردين 1387